Tot begin deze eeuw was de Deelense Was onderdeel van een open heidelandschap. Vanaf 2005 nam de bosopslag rondom het ven toe waardoor het nu volledig omringd is door bomen tot op de oever. De afgelopen periode is door Stichting Bargerveen en Bosgroep Midden Nederland, in opdracht van Provincie Gelderland, onderzoek gedaan naar het functioneren van het ven en de mogelijke oorzaken van deze achteruitgang. Hieruit blijkt dat de toename van opslag rond het ven een van de oorzaken is. Er is een herstelplan opgesteld dat zich richt op het verbeteren van de benodigde condities voor watermacrofauna zoals libellenlarven.
Zuurstofgebrek
Zuurstofstress is een groot knelpunt voor watermacrofauna. In warme zomers zakken de zuurstofconcentraties periodiek tot te lage waardes. Dit komt doordat de afbraak van organisch materiaal, slib, dan snel gaat en dus veel zuurstof kost. Een van de belangrijkste oorzaken van de lage zuurstofconcentraties is dus de sliblaag die zich onderin het ven heeft opgehoopt.
Deze sliblaag is ontstaan in de jaren ’80 door de zure depositie, maar de laatste twintig jaar zorgt ook bladval van de bomen rondom het ven voor extra slibophoping. Om de zuurstofstress te verminderen wordt de sliblaag weggehaald. De oevers met vegetatie worden gespaard waardoor een deel van de huidige watermacrofaunapopulatie aanwezig blijft en voor herkolonisatie kan zorgen.
Verwijderen bosopslag
Om de bladinval te verminderen worden nagenoeg alle bomen rondom de Deelense Was verwijderd. Hierdoor wordt ook de invloed van de wind op het ven groter, wat bijdraagt aan een hogere zuurstofbeschikbaarheid van het ven. Ook draagt dit bij aan het voorkomen dat de noord- en oostoever opnieuw dichtslibben. Enkele bomen zullen blijven staan vanwege hun ecologische en landschappelijke waarde.
Dempen watergangen
Ten westen van de Deelense Was liggen nog twee kleine greppels die geen functie meer hebben. Deze beïnvloeden de lokale grondwaterstand en daarmee de potentie voor vochtige natuur ten westen van het ven. Vandaar dat deze greppels gedempt worden.
Met deze maatregelen hoopt Het Nationale Park De Hoge Veluwe de achteruitgang van de Deelense Was een halt toe te roepen en om te keren. Zo wordt de Deelense Was weer een thuis voor soorten die in een zuur ven floreren.
