Heidelandschappen zijn prachtig, maar niet vanzelfsprekend

De laatste updates vanuit het Park

Een van de kenmerkende landschappen die je op Het Nationale Park De Hoge Veluwe kunt vinden, is heide. De uitgestrekte paarse velden zijn niet alleen fotogeniek, maar spelen vooral een belangrijke rol in het behoud van de biodiversiteit.

do 30 jul 2026

Als je spreekt over het heidelandschap, dan heb je het over een verzameling van verschillende soorten flora en fauna. Je hebt droge en vochtige heidelandschappen.

De droge heide is wellicht de bekendste. Droge heiden zijn op het Park veel te vinden, bijvoorbeeld op stuwwallen op het Oud-Reemsterveld en in de buurt van Hoenderloo. Ook op het Deelense Veld komt droge heide voor.

Op de droge heide vind je verschillende soorten flora terug. De kenmerkende paarse kleur is afkomstig van de struikhei, maar daarnaast vind je er ook mos- en korstmossoorten, kruiden en grassoorten zoals het pijpenstrootje en de bochtige smele. Die variatie aan planten is een van de redenen dat er ook veel diersoorten leven.

Dat zijn vooral dieren die afhankelijk zijn van een voedselarm leefgebied, zoals de roodborsttapuit, veldleeuwerik, gladde slang en levendbarende hagedis. Ook vlinders, zoals het heideblauwtje en groentje, noemen de droge heide hun thuis.

Stuifzandheide vind je ook in het droge heidelandschap van De Hoge Veluwe. Dit is het gebied waar het stuifzand overgaat in heidegebied. Ook hier vind je de kenmerkende, in bloei paarskleurige, struikhei terug, maar die is minder dominant. Het zijn vooral korstmosrijke begroeiingen met buntgras en ruig schapengras die je hier tegenkomt.

Dopheide, een soort die veel voorkomt op de vochtige heide

Vochtige heide

Heel anders is de vochtige heide. Dit landschapstype komt op De Hoge Veluwe vooral voor op het Deelense Veld. De gewone dopheide en gewone veldbies domineren. Daardoor heeft vochtige heide een ander aangezicht, de begroeiing is voornamelijk groen van kleur.

Sommige soorten die je op de droge heide vindt, zijn ook in dit gebied te vinden, zoals de roodborsttapuit, levendbarende hagedis en het heideblauwtje. Maar ook de grauwe klauwier, adder en het gentiaanblauwtje geven de voorkeur aan een vochtige leefomgeving.

Beheer

Beide landschapstypen staan onder druk. De droge heide zal zonder actief beheer veranderen in een bos. Boomsoorten als de grove den en de ruwe berk ontkiemen gemakkelijk in het heidelandschap. Voorheen kon de moeflon, naast de vrijwilligers, een deel van het dichtgroeien van de heide tegengaan. Tegenwoordig kunnen de vrijwilligers het alleen niet meer bijhouden.

Op de vochtige heide ligt vergrassing op de loer. Dit wordt veroorzaakt door een hoog stikstofgehalte, waardoor de bodem voedselrijker wordt en grassoorten het beter gaan doen. Ook hier wordt beheer uitgevoerd.

Hei is er voor jou

Op 22 en 23 augustus organiseert De Hoge Veluwe Hei is er voor jou. Dit is een jaarlijks terugkerend evenement waarbij bezoekers de kans krijgen om zelf een stukje struikhei te knippen. Dat roept wellicht vragen op: als het gebied zo onder druk staat, waarom wordt er dan heide gemaaid?

Dat gebeurt om de heide te verjongen. Door de oude heide weg te halen komt er ruimte voor jonge planten om te groeien. Dit is goed voor de biodiversiteit in het landschap. De heide geeft de voorkeur aan een voedselarm landschap, door het verwijderen van de oude heide voorkomen we dat de voedingsstoffen die daarin zitten in de bodem terechtkomen. Daarnaast is het maaien een beheermaatregel tegen de opmars van bebossing en dus noodzakelijk om te voorkomen dat het heidelandschap verdwijnt.

Het kan dus geen kwaad om een stukje heide te komen ophalen. Sterker nog, je helpt er de natuur mee.

Interessant voor jou