Gideon Franzen houdt zich in het Park bezig met bosbeheer en handhaving en toezicht. Hij heeft een achtergrond als boomverzorger die hem nu goed van pas komt. Gideon: ‘Als boomverzorger begeleid je een boom gedurende de hele levenscyclus. Dus van aanplant tot eindkap.'
Boom in nood
De zomereik bij De Pampel is naar schatting driehonderd jaar oud. Op de arme grond van de Veluwe groeien eiken trager dan elders. Dat de boom zo dik is als hij is, zegt daarom iets over zijn leeftijd. Beheerders merkten op dat waar de boom vroeger een dichte, mooie kroon had, die steeds transparanter werd. Gideon: ‘Er is ook veel dood hout zichtbaar en halverwege de takken verschijnen jonge loten; een klassiek teken van stress. Als een oudere boom begint te kwakkelen, is de reflex vaak om de kroon kleiner te maken, dan zie je dat gebeuren.’
“
In tweehonderd boorgaten troffen we niet één worm aan.
Gideon Franzen
Wat zit er in de grond?
Twee jaar geleden al werden er bodemboringen uitgevoerd om de situatie in kaart te brengen. De uitkomst: zeer arme, zanderige grond, weinig mineralen, nauwelijks organische stoffen. In de zomer droogt de bodem, mede door dat laatste, snel uit. Ook bleek het bodemleven nauwelijks aanwezig. Gideon: ‘In tweehonderd boorgaten troffen we niet één worm aan.’ Een deel van de oorzaak ligt ook bij wilde zwijnen. Ze komen op de eikels af, maar wroeten daarbij ook de schimmellaag in de bodem stuk. Die laag is cruciaal: schimmeldraden verbinden bomen onderling en helpen bij de opname van voedingsstoffen. Wordt die laag verstoord, dan verzwakt de boom.
De ingreep
De oplossing moest effectief zijn, maar ook weinig onderhoud vragen. Gideon: ‘Je wilt niet wekelijks water hoeven geven, daar kunnen we niet aan beginnen, dat is veel te arbeidsintensief.’ Het plan: de groeiplaats verrijken. Onder de volledige kroonprojectie werden tweehonderd gaten geboord van twaalf centimeter doorsnede en zestig centimeter diep. Die gaten zijn gevuld met schimmelrijke humus: direct voedsel voor de boom én een boost voor het bodemleven.
Vervolgens werd de gehele bodem onder de kroon bedekt met een dikke laag schimmelrijke mulch, als een deken over de grond. Die mulch (beschermende laag van organisch materiaal met o.a. houtsnippers, boomschors, compost, bladeren en stro) beschermt de bodem tegen uitdroging door zon en wind en breekt langzaam af. Dat betekent voeding voor de korte termijn, maar ook een langetermijnreservoir voor het bodemleven dat zich hopelijk weer herstelt.
Meten is weten
De boom wordt nauwgezet gevolgd. Er zijn twaalf twijgen opgemeten die elk seizoen opnieuw zullen worden gemeten. Daarnaast worden de bodemboringen herhaald om de zuurgraad te vergelijken met de meting van twee jaar geleden en worden kroonfoto's gemaakt om de ontwikkeling visueel bij te houden.
Of de ingreep aanslaat, zal de tijd leren. Maar Gideon is hoopvol. De boom heeft drie eeuwen overleefd op een van de schraalste bodems van Nederland — met een beetje hulp moet er nog veel meer in zitten.
Neem hier zelf een kijkje bij de boom.
Interessant voor jou
-
-
-
Deze dieren vind je in het park
Van groot wild tot zeldzame vogelsoorten en van reptielen tot bijzondere insecten.
Wild observeren
Lees meer
-
-
-
-
-
-
-
